Trong 03 ngày, từ ngày 28 đến ngày 30 tháng 9 năm 2020, tại Trung tâm Hội nghị TP. Hải Phòng, Viện Khảo cổ học (Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa và thể thao (Uỷ Ban nhân dân TP. Hải Phòng) tổ chức Hội nghị thông báo Khảo cổ học toàn quốc lần thứ 55 năm 2020.
Sáng 04/10/2020, tại Trường Đại học Tây Bắc đã diễn ra Hội thảo khoa học quốc gia “Quản lý tài nguyên, môi trường và phát triển bền vững vùng Tây Bắc Việt Nam”. Hội thảo là thành quả của sự hợp tác giữa Trường Đại học Tây Bắc và Viện Tài nguyên môi trường (ĐH Quốc gia Hà Nội) nhằm hướng tới kỉ niệm 60 năm thành lập Trường Đại học Tây Bắc (1960 - 2020) và 35 năm hình thành và phát triển của Viện tài nguyên và Môi trường (ĐH Quốc gia Hà Nội) (1985 - 2020).
Đinh Thanh Tâm – Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Bắc phát biểu chào mừng tại Hội thảo khoa học Quốc gia quản lý tài nguyên, môi trường và phát triển bền vững vùng Tây Bắc Việt Nam (04/10/2020)
Tham dự Hội thảo có lãnh đạo của Viện Tài nguyên môi trường (PGS.TS Lưu Thế Anh), Bí thư, Chủ tịch Hội đồng Trường - Trường Đại học Tây Bắc (TS. Đoàn Đức Lân); Ban giám hiệu Trường Đại học Tây Bắc (TS. Đinh Thanh Tâm – Hiệu trưởng; PGS.TS Nguyễn Triệu Sơn – Hiệu phó) cùng các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, các giảng viên, Nghiên cứu sinh, học viên Cao học đến từ Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học Tây Bắc, các Trường Đại học vùng như Đại học Đà Nẵng, Đại học Quy Nhơn, Đại học Phenikaa…cùng nhiều ban ngành địa phương quan tâm đến các nội dung của Hội thảo như Sở Khoa học và công nghệ các tỉnh Sơn La, Lai Châu; Trung tâm Nghiên cứu và phát triển nông lâm nghiệp Tây Bắc, Viện KHKT Nông Lâm nghiệp miền núi phía Bắc… cùng đông đảo các bạn sinh viên và các doanh nghiệp quan tâm đến dự và chia sẻ tại Hội thảo.
PGS.TS. Lưu Thế Anh – Viện trưởng Viện Tài nguyên môi trường (ĐH Quốc gia Hà Nội) phát biểu chào mừng tại Hội thảo
Nội dung của Hội thảo hướng tới mục tiêu chính là tạo diễn đàn cho các nhà quản lý, các nhà khoa học và các chuyên gia trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và các kết quả nghiên cứu; thảo luận các chủ đề cũng như đề xuất các giải pháp quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững vùng Tây Bắc Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, gắn với du lịch cộng đồng cũng như bảo tồn các giá trị văn hóa của các tộc người bản địa tại vùng Tây Bắc.
Hội thảo đã nhận được 102 bài báo khoa học của gần 300 tác giả đang công tác tại các cơ quan quản lý, các đơn vị nghiên cứu, các trường đại học trong phạm vi cả nước. Hội thảo lựa chọn được 81 bài của trên 250 tác giả để đăng trong Kỷ yếu Hội thảo.
Hội thảo có 08 báo cáo được trình bày đã đề cập tới nhiều nội dung cấp thiết, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn đối với vùng Tây Bắc như “Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm đa tai biến ở quy mô cấp huyện cho vùng núi Tây Bắc trên cơ sở tích hợp địa thông tin và công nghệ đa phương tiện” của nhóm nghiên cứu do GS.TS Nguyễn Ngọc Thạch (ĐH Quốc gia Hà Nội) thực hiện; Báo cáo về “Thực trạng quản lý tài nguyên rừng vùng Tây Bắc” của nhóm tác giả TS. Đoàn Đức Lân, TS. Vũ Đức Toàn đến từ Đại học Tây Bắc hay báo cáo “Sản xuất cà phê theo hướng hữu cơ – cơ hội phát triển cà phê bền vững” của Th.S Nguyễn Thị Vân đến từ Trung tâm nghiên cứu và phát triển nông lâm nghiệp Tây Bắc (Viện KHKT NLN miền núi phía Bắc)…
Các báo cáo viên báo cáo tại Hội thảo (04/10/2020)
Các báo cáo đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp từ các học giả, nhà nghiên cứu quan tâm đến vùng Tây Bắc cũng như đề xuất được nhiều hướng nghiên cứu mới, nhiều định hướng cho các đề tài, dự án cấp Bộ, cấp Nhà nước để quản lý tài nguyên, môi trường và phát triển bền vững vùng Tây Bắc Việt Nam.
TS.Đinh Thanh Tâm – Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Bắc tặng quà lưu niệm cho các báo cáo viên tham dự Hội thảo (04/10/2020)
Đây là một Hội thảo khoa học Quốc gia có ý nghĩa to lớn trong việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy những giá trị tài nguyên vốn có tại vùng Tây Bắc; giúp các nhà quản lý tại các địa phương trong vùng hoạch định được những chính sách phù hợp với sự phát triển vùng, liên vùng cũng như kết hợp với bảo tồn, phát triển bền vững vùng Tây Bắc trong giai đoạn hiện nay.
Sáng 28/5, Quốc hội nghe Tờ trình của Chính phủ và thẩm tra về quyết định đầu tư “Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi”, giai đoạn 2021-2030 (Chương trình).
Việc UNESCO ghi danh Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại khẳng định bản sắc văn hóa phong phú của dân tộc Việt Nam.
Thầy Then thực hiện nghi lễ cúng Then. (Ảnh: Báo Ảnh Việt Nam/TTXVN)
Theo thông tin từ Cục Di sản Văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), di sản Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam đã chính thức được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Quyết định này được đưa ra vào hồi 15 giờ 23 phút (giờ địa phương) ngày 12/12, tức 3 giờ 23 phút (giờ Việt Nam) ngày 13/12 tại Phiên họp Ủy ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 14 của UNESCO diễn ra tại thủ đô Bogotá, Cộng hòa Colombia.
THỰC HÀNH NGHI LỄ KHÔNG THỂ THIẾU
Đại diện Cục Di sản Văn hóa cho biết, Then là một thực hành nghi lễ không thể thiếu trong đời sống tâm linh của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam.
Theo quan niệm dân gian, “Then” có nghĩa là “Thiên” (Trời) và được coi là điệu hát của thần tiên truyền lại. Thông qua những quan niệm về Mường Trời (nơi cư ngụ của các thần linh), Mường Đất (nơi cư ngụ của con người), Mường Nước (nơi cư ngụ của Long Vương... người Tày, Nùng, Thái giải thích về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên cũng như bày tỏ ước vọng về chỗ dựa tinh thần, tạo dựng niềm tin để vượt qua những khó khăn, trở ngại trong cuộc sống.
Trong đời sống của người Tày, Nùng, Thái cổ, thực hành Then xuất hiện ở những sự kiện trọng đại như lễ cầu an, cầu mùa, gọi hồn…
Bên cạnh đó, Then còn được nhìn nhận như một loại hình diễn xướng dân gian, tích hợp nhiều bộ môn nghệ thuật từ văn học, âm nhạc, múa tới hội họa và trình diễn…. Người hát Then trong những dịp lễ, Tết là người đại diện cho cộng đồng giao tiếp với thần linh, cầu cho mùa màng tươi tốt, đời sống ấm no, hạnh phúc. Nhạc cụ chính sử dụng trong hát Then là đàn tính.
Then được trao truyền bằng hình thức truyền khẩu khi thực hành nghi lễ Then, thể hiện sự kế tục giữa các thế hệ. Di sản này của người Tày, Nùng, Thái tập trung chủ yếu ở các tỉnh vùng Đông Bắc (Bắc Giang, Bắc Kạn, Cao Bằng, Hà Giang, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Tuyên Quang) và vùng Tây Bắc (Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai)...
TIÊU CHÍ VINH DANH
Đại diện Cục Di sản Văn hóa cho biết, Hồ sơ đề cử Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam đã đáp ứng các tiêu chí quan trọng để đăng ký vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Theo Uỷ ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, Thực hành Then ở Việt Nam tạo thành một phần cơ bản trong đời sống tinh thần của người Tày, Nùng, Thái, phản ánh mối quan hệ giữa con người, thế giới tự nhiên và vũ trụ. Nghi lễ Then thể hiện bản sắc văn hóa của các dân tộc này, từ phong tục đến nhạc cụ, múa và âm nhạc. Then góp phần giáo dục đạo đức, lối sống nhân đạo và bảo vệ các phong tục và truyền thống văn hóa ở Việt Nam.
“Việc ghi danh nghi lễ Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam sẽ làm nổi bật sự đóng góp của di sản trong việc giữ gìn bản sắc dân tộc và củng cố tình đoàn kết giữa các dân tộc khác nhau,” báo cáo chỉ rõ.
Ngoài ra, một trong những tiêu chí quan trọng khác là sức sống của di sản được đảm bảo bởi các cá nhân, gia đình hoặc cộng đồng. Từ năm 2001, Chính phủ đầu tư kinh phí từ các Chương trình quốc gia về văn hóa để bảo vệ di sản văn hóa của các cộng đồng dân tộc Việt Nam, trong đó có nghi lễ Then.
Cụ thể, các cơ quan chức năng đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn để bảo vệ và phát huy giá trị của di sản văn hóa phi vật thể; triển khai các hoạt động nhận diện, kiểm kê và tư liệu hóa; nghệ nhân dân gian truyền dạy kiến thức bằng cách kết hợp đưa hát Then và tính tẩu vào chương trình giảng dạy ở trường... Các cộng đồng và nghệ nhân đã tích cực tham gia vào việc lập kế hoạch, đề xuất các biện pháp bảo vệ di sản.
Bên cạnh đó, các nghệ nhân dân gian và các cộng đồng liên quan đã tích cực tham gia vào tất cả các giai đoạn chuẩn bị hồ sơ đề cử thông qua các cuộc họp, hội thảo, hội nghị và tập huấn.
Tại Việt Nam, di sản Then của 11 tỉnh lần lượt được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia kể từ năm 2012 và thường xuyên được kiểm kê, cập nhật.
“Việc UNESCO ghi danh Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại khẳng định bản sắc văn hóa phong phú của dân tộc Việt Nam, sự gắn kết cộng đồng, đề cao tôn trọng đa dạng văn hóa, khuyến khích đối thoại giữa các cá nhân, các cộng đồng và các dân tộc khác nhau vì sự khoan dung, tình yêu và lòng bác ái đúng theo tôn chỉ và mục tiêu của Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO,” Cục trưởng Cục Di sản Văn hóa Lê Thu Hiền khẳng định./.
Theo Vietnam+
Căn cứ Quyết định số 852/QĐ-ĐHTB ngày 13/9/2019 về việc thành lập các Hội đồng nghiệm thu tài liệu đào tạo, bồi dưỡng tiếng, chữ Thái Việt Nam cấp trường, Ngày 29 tháng 9 năm 2019, tại trường Đại học Tây Bắc đã diễn ra buổi họp nghiệm thu “Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng tiếng, chữ Thái Việt Nam”.
Tài liệu do nhóm biên soạn: ThS. Lò Bình Minh, ThS. Lê Văn Minh, ThS. Hoàng Sơn Hà (Trường Đại học Tây Bắc) thực hiện.
Hội đồng nghiệm thu gồm các thành viên:
|
STT |
Họ và tên |
Chức danh hội đồng thẩm định |
Đơn vị |
|
1 |
TS. Bùi Văn Thành |
Chủ tịch |
Vụ Giáo dục dân tộc, Bộ GD&ĐT |
|
2 |
CN. Cà Văn Chung |
Phản biện 1 |
Sở khoa học công nghệ tỉnh sơn la |
|
3 |
CN. Hoàng Mai Lương |
Phản biện 2 |
Sở Giáo dục & Đào tạo Sơn La |
|
4 |
TS. Vi Văn An |
Uỷ viên |
Viện Văn hóa dân gian, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam |
|
5 |
CN. Cầm Thị Vân |
Uỷ viên |
Sở Giáo dục & Đào tạo Sơn La |
|
6 |
TS. Nguyễn Hoàng Yến |
Uỷ viên |
Trường Đại học Tây Bắc |
|
7 |
ThS. Lưu Văn Minh |
Thư ký |
Vụ Giáo dục dân tộc, Bộ GD&ĐT |
Tại buổi nghiệm thu, ThS. Lò Bình Minh đại diện cho nhóm biên soạn tài liệu báo cáo kết quả trước Hội đồng.
Dựa trên những ý kiến đóng góp, nhận xét của các thành viên từ Hội đồng nghiệm thu cấp cơ sở, nhóm biên soạn tài liệu đã có những chỉnh sửa để hoàn thiện các thủ tục sau chỉnh sửa cũng như các sản phẩm của đề tài là Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng tiếng, chữ Thái Việt Nam gồm 02 cuốn.
Kết thúc buổi họp, các thành viên Hội đồng đều đánh giá cao kết quả đạt được của bộ tài liệu và nhất trí xếp loại Khá. Trên cơ sở đó, Hội đồng nghiệm thu đồng ý cho phát hành và đưa vào sử dụng 02 cuốn “Tài liệu đào tạo, bồi dưỡng tiếng, chữ Thái Việt Nam” tại trường Đại học Tây Bắc và địa phương có nhu cầu.
Hội đồng nghiệm thu ngày 29/9/2019 tại trường Đại học Tây Bắc
Một số thông tin về đề tài:
- Đối tượng đào tạo là cán bộ, công chức và người có nhu cầu về tiếng và chữ Thái Việt Nam tại trường Đại học Tây Bắc và các địa phương trên địa bàn tỉnh Sơn La.
- Giúp người học có kiến thức cơ bản về tiếng Thái như: ngữ âm (đặc biệt là cách phát âm các phụ âm đầu, nguyên âm, vần, thanh điệu), từ vựng, ngữ pháp, hoạt động giao tiếp,…
- Có kỹ năng cơ bản: nghe, nói, đọc, viết, đặc biệt là kỹ năng phát âm đúng để có thể giao tiếp bằng tiếng Thái.
- Đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, bảo tồn tiếng nói, chữ viết, văn hóa của người Thái trên địa bàn tỉnh Sơn La.
Tài liệu gồm 350 tiết, chia làm 02 phần (02 quyển)
Phần 01 (quyển 01 gồm 34 bài) : âm - vần tiếng Thái được cấu trúc thành 04 phần: âm, vần; âm, vần trong từ; từ ứng dụng, câu ứng dụng; viết âm, vần, từ. Bài ôn tập được cấu trúc 02 phần: ghép âm, vần; điền âm, vần.
Phần 02 (quyển 02) gồm 12 chủ đề:
- Chủ đề I: Gia đình, họ tộc và các mối quan hệ thân thuộc (6 bài)
- Chủ đề II: Bản làng, thôn xóm (5 bài)
- Chủ đề III: Thiên nhiên, môi trường (4 bài)
- Chủ đề IV: Văn hóa, văn học dân tộc Thái (5 bài)
- Chủ đề V: Quê hương, đất nước, con người (3 bài)
- Chủ đề VI: Lao động sản xuất (5 bài)
- Chủ đề VII: Khoa học, giáo dục (4 bài)
- Chủ đề VIII: Đảng và Bác Hồ (4 bài)
- Chủ đề IX: An ninh, bảo vệ Tổ quốc (4 bài)
- Chủ đề X: Chăm sóc sức khỏe (5 bài)
- Bài đọc thêm (15 bài)
Nội dung nhằm chuyển tải kiến thức ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp, hướng dẫn thực hành ngôn ngữ Thái.
Chọn nội dung, vấn đề tiếp cận ngôn ngữ, văn hóa giúp người học vừa tiếp cận được ngôn ngữ vừa hiểu biết về văn hóa Thái
- Tài liệu được biên soạn, tổ chức khoa học, thống nhất với các loại tài liệu dạy học về ngôn ngữ. Nội dung phù hợp với đặc điểm ngôn ngữ, văn hóa Thái, đặc biệt là hệ thống ngữ liệu đa dạng về thể loại và phong cách, hình ảnh trong tài liệu phong phú và sắc nét.
- Tài liệu được xây dựng hoàn chỉnh về hình thức và nội dung đáp ứng nhu cầu sử dụng vào việc đào tạo, bồi dưỡng tiếng, chữ Thái.
- Tài liệu có giá trị thực tiễn to lớn, đáp ứng thiết thực nhu cầu dạy và học tiếng, chữ Thái tại Trường Đại học Tây Bắc cũng như trên địa bàn, nhằm góp phần bảo tồn và phát huy giá trị ngôn ngữ, chữ viết của cộng đồng người Thái trên địa bàn tỉnh Sơn La trong thời gian tới.
Lịch sử các xã, huyện, các ban ngành, nhất là lịch sử Đảng bộ các xã, huyện luôn có mối liên hệ gắn bó mật thiết với lịch sử đất nước nói chung và lịch sử các tỉnh, huyện, xã nói riêng. Do đó, trong những năm gần đây, Tỉnh Sơn La rất chú trọng công tác sưu tầm, nghiên cứu, chỉnh lý, bổ sung, biên soạn lịch sử Đảng bộ các ban, ngành, các huyện, xã trong tỉnh. Nhiều cuốn lịch sử Đảng bộ các huyện, xã đã được nghiệm thu với chất lượng cao như Lịch sử Đảng bộ huyện Yên Châu, Lịch sử Đảng bộ huyện Phù Yên, Lịch sử Đảng bộ huyện Quỳnh Nhai, Lịch sử Hội phụ nữ Tỉnh Sơn La...và đã được thẩm định, xuất bản thành sách. Đây chính là những nguồn tư liệu quý giá để nghiên cứu, tìm hiểu về quá trình phát triển của các Đảng bộ huyện, xã nói riêng cũng như là nguồn tư liệu giáo dục quan trọng đối với thế hệ trẻ về truyền thống cách mạng của quê hương đất nước và các thế hệ cha anh đi trước.
Hội đồng phê duyệt đề tài “Nghiên cứu biên soạn lịch sử quân sự tỉnh Sơn La (1945 - 2020)” tại Sở khoa học và công nghệ tỉnh Sơn La (ngày 23/4/2020)
Tiếp nối chủ trương trên, cuối tháng 4 năm 2020, được sự nhất trí của Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tỉnh đã ban hành Quyết định số 669/QĐ-UBND ngày 03 tháng 4 năm 2020 về việc Quyết định thành lập Hội đồng tuyển chọn, giao trực tiếp tổ chức, cá nhân thực hiện đề tài “Nghiên cứu, chỉnh lý, biên soạn, bổ sung lịch sử Đảng bộ huyện Bắc Yên (1945 - 2020)” và Quyết định số 667/QĐ-UBND về ngày 03 tháng 4 năm 2020 về việc Quyết định thành lập Hội đồng tuyển chọn, giao trực tiếp tổ chức, cá nhân thực hiện đề tài “Nghiên cứu biên soạn lịch sử quân sự tỉnh Sơn La (1945 - 2020)”. Hai Hội đồng tuyển chọn đề tài đã được tổ chức tại Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Sơn La. Quá trình tiến hành các Hội đồng phê duyệt đề tài diễn ra nghiêm túc, đúng trình tự và có nhiều đóng góp khoa học, thực tiễn cho quá trình thực hiện nếu đề tài được phê duyệt. Kết quả, cả hai đề tài đều được Hội đồng thông qua và cho phép thực hiện trong giai đoạn 2020 – 2021. Sau khi hoàn thành, đây sẽ tiếp tục là các tài liệu tham khảo có giá trị cho các nhà nghiên cứu lịch sử nói chung và phục vụ cho công tác nghiên cứu lịch sử, giáo dục tại địa phương nói riêng.
Hội đồng phê duyệt đề tài “Nghiên cứu, chỉnh lý, bổ sung, biên soạn Lịch sử Đảng bộ huyện Bắc Yên (1945 - 2020)” tại Sở khoa học và công nghệ tỉnh Sơn La (ngày 27/4/2020)